Fuzje i przejęcia (M&A) – doradztwo prawne i transakcyjne
MFW Fiałek doradza przy fuzjach, przejęciach i reorganizacjach spółek w Polsce, a także w transakcjach transgranicznych. Reprezentujemy inwestorów strategicznych i finansowych, fundusze private equity i venture capital, właścicieli firm oraz same spółki będące przedmiotem transakcji. Doradzamy też przy finansowaniu przejęć.
Prowadzimy obsługę prawną na każdym etapie: od ustalenia struktury transakcji i badania due diligence, przez przygotowanie dokumentacji i negocjacje, aż po uzyskanie potrzebnych zgód, zamknięcie i rozliczenie. Doradzamy również przy zmianach korporacyjnych związanych z integracją przejętej spółki.
Doświadczenie w transakcjach M&A
Prawnicy kancelarii zdobywali doświadczenie po stronie kupujących, sprzedających i samych spółek przejmowanych. Doradzali funduszom przy wejściu i wyjściu z inwestycji, a ich spółkom portfelowym – przy kolejnych przejęciach. Wspierali też założycieli i właścicieli firm rodzinnych przy sprzedaży biznesu, pozyskaniu partnera kapitałowego i przygotowaniu sukcesji.
Nasze doświadczenie obejmuje m.in.:
- sprzedaż i nabycie udziałów oraz akcji, w tym akcji spółek notowanych na GPW (tzw. share deal);
- sprzedaż i nabycie przedsiębiorstw, ich zorganizowanych części (ZCP) oraz poszczególnych aktywów (tzw. asset deal);
- wykupy menedżerskie (MBO) i wykupy z wykorzystaniem finansowania dłużnego (LBO);
- umowy wspólników i akcjonariuszy (SHA) oraz wspólne przedsięwzięcia (tzw. joint venture);
- połączenia, podziały i przekształcenia spółek.
Zakres doradztwa
Struktura transakcji
Pomagamy wybrać sposób przeprowadzenia transakcji, biorąc pod uwagę cele stron, stan prawny nabywanego biznesu i skutki podatkowe. Analizujemy m.in. różnice między nabyciem udziałów a zakupem aktywów, zasady przejścia praw i obowiązków oraz odpowiedzialność za wcześniejszą działalność przedsiębiorstwa.
Badanie due diligence i przygotowanie dokumentów do analizy
Sprawdzamy sytuację prawną spółki – m.in. sprawy korporacyjne, umowy, zatrudnienie, nieruchomości, prawa własności intelektualnej, wymogi regulacyjne i spory. W raporcie wskazujemy ryzyka oraz sposoby ich uwzględnienia w warunkach transakcji.
Na zlecenie sprzedających przeprowadzamy vendor due diligence i pomagamy uporządkować sprawy prawne, zanim inwestor zacznie swoje badanie. Organizujemy dokumentację w elektronicznym repozytorium danych (virtual data room, VDR) i odpowiadamy na pytania dotyczące jej treści.
Dokumentacja wstępna
Przygotowujemy i negocjujemy umowy o zachowaniu poufności (NDA), listy intencyjne (LoI), niewiążące oferty (NBO) oraz uzgodnienia głównych warunków transakcji (term sheet). Ustalamy w nich zasady prowadzenia rozmów, wyłączności negocjacyjnej i udostępniania informacji.
Umowy transakcyjne
Opracowujemy umowy sprzedaży udziałów i akcji (SPA), umowy wspólników oraz pozostałą dokumentację transakcyjną. Negocjujemy zasady ustalania i rozliczenia ceny, w tym mechanizmy locked box, completion accounts i earn-out.
Uzgadniamy zakres oświadczeń i zapewnień stron (representations & warranties), zobowiązania dotyczące określonych ryzyk (indemnities), limity odpowiedzialności i progi roszczeń. Przygotowujemy list ujawniający (disclosure letter) i ustalamy, jak wpływa on na odpowiedzialność sprzedającego.
Jeżeli strony pozostają wspólnikami, ustalamy zasady zarządzania spółką, zbywania udziałów i wyjścia z inwestycji. Obejmuje to m.in. prawa tag-along i drag-along, pierwszeństwo nabycia udziałów oraz rozwiązania na wypadek braku porozumienia w istotnych sprawach (tzw. deadlock).
Zgody regulacyjne
Sprawdzamy, jakie zgody i zawiadomienia są potrzebne do przeprowadzenia transakcji. Przygotowujemy zgłoszenia koncentracji i reprezentujemy klientów przed Prezesem UOKiK. Weryfikujemy też wymogi sektorowe, które mogą wpływać na przejęcie i dalszą działalność spółki.
Zamknięcie i rozliczenie transakcji
Koordynujemy czynności wymagane przed zamknięciem, podpisanie dokumentów i rozliczenie ceny. Wspieramy zmiany w organach spółki, czynności rejestrowe oraz uzgodnione działania po przejęciu.
Organizacja pracy i rozliczenia
Koordynujemy pracę doradców podatkowych i finansowych, a w razie potrzeby pomagamy klientowi wybrać odpowiednie zespoły. Badanie prawne prowadzimy sami, a analizy podatkowe i finansowe wykonują doradcy z tych specjalizacji. Wyniki wszystkich badań uwzględniamy przy przygotowaniu dokumentacji transakcyjnej.
W ofercie określamy zakres prac, założenia wyceny i zasady rozliczeń. Możemy ustalić maksymalną kwotę wynagrodzenia za uzgodniony zakres, wskazując sytuacje, w których zastosowanie znajdzie stawka godzinowa. W trakcie projektu informujemy o wykorzystaniu budżetu – także w cotygodniowych raportach, zależnie od ustaleń z klientem.
Korzystamy z wypracowanej dokumentacji i narzędzi wspierających analizę, w tym rozwiązań opartych na AI, a ich wyniki zawsze weryfikują prawnicy. Dzięki temu sprawniej przygotowujemy dokumenty i możemy poświęcić więcej uwagi ocenie ryzyk oraz negocjacjom. Harmonogram ustalamy z uwzględnieniem zakresu badania, dostępności materiałów i wymaganych zgód.
Pytania i odpowiedzi
Czym różni się share deal od asset deal?
W transakcji typu share deal kupujący nabywa udziały lub akcje spółki. Spółka działa dalej jako ten sam podmiot – zachowuje swoje prawa, ale też zobowiązania, co wpływa na wartość i ryzyko całej inwestycji. Asset deal polega natomiast na kupnie samego przedsiębiorstwa, jego części albo wybranych składników majątku. Wymaga to osobnego sprawdzenia, czy i na jakich zasadach przejdą umowy, zezwolenia oraz odpowiedzialność za zobowiązania. To, która formuła sprawdzi się lepiej, zależy od tego, co dokładnie jest przedmiotem transakcji, co pokaże due diligence oraz jakie będą skutki podatkowe.
Jak MFW Fiałek chroni sprzedającego w umowie sprzedaży?
Negocjujemy zakres odpowiedzialności sprzedającego, czyli m.in. limity kwotowe, progi, od których w ogóle można zgłosić roszczenie, oraz zasady i terminy zgłaszania takich roszczeń. Ustalamy też, jakie informacje ujawnione kupującemu wyłączają albo ograniczają tę odpowiedzialność. Wszystko to musi znaleźć odzwierciedlenie w treści umowy, ale trzeba też pamiętać, że niektórych przepisów nie da się umową wyłączyć ani zmienić – chodzi o regulacje chroniące jedną ze stron w sposób, którego prawo nie pozwala ograniczyć nawet za zgodą obu stron.
Jak due diligence wpływa na warunki transakcji?
Wyniki badania due diligence pokazują, czy transakcję w ogóle warto przeprowadzić i na jakich warunkach. Jeśli wykryjemy ryzyka, może to oznaczać zmianę ceny, dodatkowe zabezpieczenie roszczeń albo zobowiązanie sprzedającego do uporządkowania danej sprawy jeszcze przed zamknięciem transakcji. Zakres samego badania prawnego dopasowujemy każdorazowo do konkretnej, planowanej inwestycji.
Jak wygląda doradztwo przy transakcji z udziałem fundacji rodzinnej?
Sprawdzamy, czy i na jakich zasadach można wnieść udziały lub akcje do fundacji rodzinnej oraz jakie będą skutki ich późniejszej sprzedaży. Przygotowujemy całą dokumentację – zarówno przeniesienia aktywów do fundacji, jak i samej transakcji sprzedaży. Bierzemy przy tym pod uwagę cele sukcesyjne fundatora, zasady działania fundacji oraz skutki podatkowe planowanych działań.
Czy kancelaria doradza przy transakcjach transgranicznych?
Tak. Prowadzimy projekty z udziałem zagranicznych podmiotów i przygotowujemy dokumentację po polsku lub po angielsku. Jeśli sprawa wymaga znajomości prawa innego kraju, współpracujemy z zagranicznymi kancelariami i koordynujemy całość prac nad transakcją.
