Fundacja rodzinna – sukcesja i zarządzanie majątkiem
Doradzamy przedsiębiorcom i firmom rodzinnym przy tworzeniu fundacji rodzinnych, w szczególności w związku z planowaną sprzedażą udziałów lub akcji. Pomagamy ustalić zasady zarządzania majątkiem, przekazywania świadczeń beneficjentom i kontynuowania działalności biznesowej po zmianie pokoleniowej.
Analizujemy strukturę właścicielską spółek, sytuację fundatora i planowane przeznaczenie aktywów. Na tej podstawie przygotowujemy dokumentację fundacji oraz czynności związane z reorganizacją i wniesieniem mienia. Uwzględniamy przy tym skutki prawne i podatkowe przyjętego rozwiązania.
Zakres doradztwa
Planowanie sukcesji i reorganizacji
Sprawdzamy strukturę spółki lub grupy kapitałowej i ustalamy, jaką rolę może pełnić fundacja rodzinna. Uzgadniamy z fundatorem zasady sprawowania kontroli, krąg beneficjentów i sposób korzystania z majątku. Analizujemy też sytuacje, w których zmiana pokoleniowa lub zdarzenia losowe mogą utrudnić zarządzanie firmą.
Skutki prawne i podatkowe
Oceniamy konsekwencje wniesienia udziałów, akcji, nieruchomości, papierów wartościowych i środków pieniężnych. Analizujemy opodatkowanie działalności fundacji oraz świadczeń dla beneficjentów, uwzględniając rodzaj dochodu, relacje z fundatorem i pochodzenie mienia. W zależności od planowanych czynności sprawdzamy też skutki w VAT i podatku od nieruchomości.
Statut i dokumentacja założycielska
Przygotowujemy statut, dokumentację ustanowienia fundacji w akcie założycielskim lub testamencie oraz regulaminy jej organów. Ustalamy zasady działania zarządu, rady nadzorczej i zgromadzenia beneficjentów, odpowiednio do przyjętej struktury i wymogów ustawowych.
W statucie określamy m.in. warunki przyznawania świadczeń, sposób podejmowania decyzji i ograniczenia w rozporządzaniu majątkiem. Przygotowujemy też zasady inwestowania aktywów, jeżeli przewiduje je model działania fundacji.
Rejestracja i wniesienie mienia
Prowadzimy postępowanie przed sądem rejestrowym. Opracowujemy dokumenty przeniesienia udziałów, akcji i innych aktywów, a także wspieramy przygotowanie spisu mienia. Koordynujemy czynności korporacyjne i notarialne związane z wniesieniem majątku.
Transakcje z udziałem fundacji rodzinnej
Doradzamy przy sprzedaży i nabywaniu udziałów lub akcji przez fundację. Przygotowujemy dokumentację M&A z uwzględnieniem zasad reprezentacji fundacji, wymaganych zgód i celów określonych w statucie. Analizujemy też skutki podatkowe sprzedaży oraz dalszego inwestowania uzyskanych środków.
Przygotowanie fundacji do transakcji
Ustalamy harmonogram prac i wynagrodzenie za uzgodniony zakres obsługi. Oddzielamy przygotowanie dokumentów i ustanowienie fundacji od jej wpisu do rejestru, którego termin zależy od postępowania sądowego. Jeżeli sprzedaż ma nastąpić wcześniej, analizujemy możliwość działania fundacji rodzinnej w organizacji, zasady jej reprezentacji i skutki podatkowe transakcji.
Pytania i odpowiedzi
Jaką działalność gospodarczą może prowadzić fundacja rodzinna?
Zakres działalności, jaką może prowadzić fundacja rodzinna, określa ustawa o fundacji rodzinnej. Obejmuje on m.in. najem i dzierżawę, uczestnictwo w spółkach i funduszach inwestycyjnych oraz udzielanie pożyczek określonym podmiotom. Każdą planowaną aktywność trzeba wcześniej sprawdzić pod kątem tego ustawowego katalogu i przepisów podatkowych, bo prowadzenie działalności poza tym zakresem wiąże się z innymi, mniej korzystnymi zasadami opodatkowania.
Jakie znaczenie podatkowe ma utworzenie fundacji rodzinnej?
Fundacja rodzinna może korzystać ze zwolnienia z CIT w zakresie przewizianym ustawą. Dzięki temu w określonych sytuacjach można gromadzić i reinwestować dochody bez bieżącego podatku dochodowego. Zwolnienie ma jednak wyjątki – wypłaty świadczeń i niektóre inne zdarzenia mogą rodzić obowiązek podatkowy. Skutki podatkowe trzeba więc zawsze ocenić dla konkretnych aktywów, transakcji i planowanych wypłat.
Czy beneficjenci płacą PIT od otrzymanych świadczeń?
To, czy beneficjent zapłaci PIT, zależy m.in. od tego, w jakiej relacji rodzinnej pozostaje z fundatorem oraz jaka część majątku fundacji jest przypisana fundatorowi. Sam fundator oraz osoby z jego najbliższej rodziny mogą skorzystać ze zwolnienia, jeśli spełnią warunki wskazane w ustawie. W pozostałych przypadkach otrzymane świadczenie może podlegać PIT. To, jak rozliczy się beneficjent, jest zresztą sprawą odrębną od obowiązków podatkowych samej fundacji.
Jak fundacja rodzinna ogranicza rozproszenie majątku?
Po wniesieniu aktywów do fundacji to ona staje się ich właścicielem. Zasady zarządzania tym majątkiem i wypłat dla beneficjentów wynikają ze statutu fundacji oraz z ustawy, dzięki czemu majątek pozostaje w jednej, spójnej strukturze zamiast się rozdrabniać. Planując sukcesję, trzeba jednak uwzględnić roszczenia o zachowek i odpowiedzialność samej fundacji – jej utworzenie nie usuwa automatycznie zobowiązań wobec osób, którym takie roszczenia przysługują.
Czy sprzedaż udziałów przez fundację rodzinną jest zwolniona z podatku?
Dochód ze sprzedaży udziałów może korzystać ze zwolnienia z CIT, jeśli spełnione są warunki przewidziane w przepisach. Oceniając to, trzeba wziąć pod uwagę okoliczności wniesienia udziałów do fundacji, cel i przebieg samej transakcji oraz właściwe przepisy podatkowe – w tym te, które mają przeciwdziałać unikaniu opodatkowania. Osobno trzeba też ustalić, jakie skutki podatkowe będzie miała późniejsza wypłata środków beneficjentom.
